Anasayfam Yap    -
Reklam     -
Kunye     -
Son Mansetler    -
Iletisim                                 
Facebook    -
FOTOĞRAFÇISI DA CASUS ÇIKTI
AYASOFYA CAMİSİNDE ZULÜM BİTTİ
NASIL BİR ŞEREF YOKSUNUSUN?
28 ŞUBAT DARBECİLERİNİN CEZASI ONAYLANDI

Karakter boyutu :13 Punto15 Punto17 Punto19 Punto

KAFKASYA’DA VEKALET SAVAŞI BAŞLADI

08.04.2016 / 11:06


Günümüzde Güney Kafkasya olarak bilinen Gürcistan/Ermenistan ve Azerbaycan Rus Çarlığının işgali altındayken Çarlığın dağılması üzerine 1918’de bunların üçü de bağımsızlığını 1918’de ilan etmişti. Zaten Azerbaycan’da 1828 Türkmen Çayı Anlaşması ile kuzey güney diye ikiye bölünmüş, kuzeyi Rusya’nın işgaline uğramışken güneyi de Kaçar Hanedanlığının elinde kalmıştı.1918’de bağımsızlığını ilan eden Azerbaycan aslında Rus işgalinde ki Kuzey Azerbaycan idi. Güneyi ise o günden beri İran işgali altındadır.



Ocak 1921’de ise Çarlığın yerini alan SSCB her üç ülkeyi de işgal etmişti. Ama SSCB kendi idaresini bir federasyon şeklinde düzenlediğinden ismen bu ülkeler varlıklarını SSCB’ye bağlı olarak 1991’e kadar sürdürdüler. SSCB’nin dağılması üzerine üçü de bağımsızlığını ilan etti.



Azerbaycan sınırları içinde kalan Karabağ bölgesi Ermeni nüfusunun fazla olduğu bir yerdi. Daha SSCB dağılmadan Ermeniler bu bölgenin Ermenistan’a bağlanmasını istiyorlardı. Azerbaycan’da ki Türklerin, Karabağ’ın Ermenistan’a bağlanmasına itirazları üzerine Ocak 1990’da Bakü’ye gelen Kızıl Ordu birlikleri çok sayıda Türk’ü katletmişti. Karabağ konusunu bir sonuca bağlayamayan SSCB dağılınca, Ermenistan bir oldu bitti ile burayı ele geçirmeye çalıştı. 1992’de başlayan Azerbaycan/Ermenistan savaşı ancak 1994’te bir ateşkes ile durmuştu.



Bu savaşta Azerbaycan’ın düzenli ordusu yoktu. Daha çok gönüllüler vardı. Gönüllü savaşçılar yeterli olmadığı gibi Bakü’de ard arda gelen hükumet darbeleri de Azerbaycan’ı zayıflattı. Buna karşılık Ermenistan düzenli askeri birliklere sahipti. Ayrıca Ermenistan’da bulunan Rus askeri üssü de önemli ölçüde Ermenileri desteklemişti. Savaş bittiğinde Ermenistan Karabağ ile birlikte Azerbaycan topraklarının % 20’sini işgal etmişti. Savaş esnasında başta Rusya, Fransa, ABD olmak üzere bütün batı ülkelerinin yanında komşu İran’da Ermenistan’ı sonuna kadar desteklemişti. Azerbaycan’ı ise sonuna kadar ve her konuda yalnızca Türkiye desteklemişti.



1994’ter beri Azerbaycan’ın siyasi çabaları Ermenistan’ın batıdaki destekçilerinin tutumunu değiştiremediği gibi İran’ın Ermenistan yanlısı tutumunda da bir değişikliğe yol açmadı. Batılı ülkeler bu arada İran yine Ermenistan’ın yanında yer almaya devam etmektedir. Siyasi destek bakımından üstün durumda olan Ermenistan ekonomik bakımdan perişandır. Ülke dağlık yer altı kaynaklarından yoksun, fakir ve üç milyon civarında ki nüfusu da her an batıya göç etmek için fırsat arar durumdadır.



Buna karşılık 10 milyon nüfusu ile Azerbaycan doğal kaynaklar bakımından oldukça zengindir. 25 yıllık bağımsızlık döneminde büyük ölçüde Türkiye’nin yardımı ile bir ordu tesis etmiş durumdadır. Askeri açıdan üstünlük Azerbaycan’dadır. Üstelik toprakları işgale uğrayan ülkedir. Azerbaycan 25 yıl öncesine göre Ermenistan ile bir savaşı kendi lehine sonuçlandıracak imkanlara fazlası ile sahiptir. Azerbaycan’ın doğal müttefiki olan Türkiye ile (kendisine bağlı) Nahçıvan dışında bir kara bağlantısının olmayışı ciddi bir sorundur. Buna karşılık Ermenistan’da (Türkiye-Azerbaycan-Gürcistan arasında) kuşatılmış durumdadır. Tek kara bağlantısı ve destekçisi İran’dır.



Türkiye’nin Irak ve Suriye konusunda batı ülkeleri / Rusya ve İran ile yaşadığı sorun birden bire PKK terörünün patlamasına terör yolu ile Türkiye’nin doğudan ve güneyden kuşatılmasının yanında 22 yıldır Azerbaycan Ermenistan arasında ara sıra olan ama haber değeri taşımayan sınır ihlalleri 2 Nisan’da ciddi bir çatışmaya dönüştü. Ermenistan’ın Doğu Anadolu’yu “Batı Ermenistan” sayarak Türkiye’den toprak istemesi PKK terörüne destek olması, Türkiye’nin doğal müttefiki olan Azerbaycan toprakların işgalinde tutması iki ülke arasındaki sorunların artarak devamına yol açmıştır. Buna karşılık Irak/Suriye’de Türkiye’nin karşısında saf tutan İran/Rusya (hatta ABD) gibi ülkelerde kuzeyde Ermenistan’a verdikleri destekle Türkiye’ye kuzeyden de bir çeşit cephe açmış durumdadırlar.



Ancak Azerbaycan doğal gazı ve petrolünün dünya pazarlarına taşınması için çok büyük yatırımlar yapmış olan batılı ülkeler, bu yatırımlarını etkisiz hale getirecek ölçüde Azerbaycan’da istikrarsız bir ortamın oluşmasına rıza gösterirler mi? Muhtemelen göstermezler. Ciddi bir savaşın olması o ülkelerin yatırımları içinde önemli bir tehlikedir.



İki Nisan’da başlayan çatışmalarda Azerbaycan tarafı Ermenistan’a üstünlük sağlamıştır. Karabağ’da işgal altında ki toprakların bir kısmı kurtarılmıştır. Çatışmaların bu şekliyle devam etmesi halinde Ermenistan’ı zor günlerin beklediği söylenebilir. Eski SSCB ülkelerini kendisinin doğal uzantısı sayan Rusya’nın, Ermenistan marifetiyle Azerbaycan’a ve onun üzerinden Türkiye’ye bir ders vermeye çalışacağı da düşünülebilir. Ama Rusya’nın başta Ukrayna olmak üzere pek çok yerde ciddi sorunları varken, Ermenistan’a yapabileceği destek Azerbaycan’ın dolayısı ile Türkiye’nin alt edilmesi için yeterli olmayacağı da kuvvetle muhtemeldir.



Kafkasya’da Azerbaycan/Ersenistan arasındaki çatışmaları (ABD-Rusya ve İran ittifakı ile), Türkiye (Azerbaycan arasındaki ittifakın) bir vekalet savaşı olarak görmek icap eder.



 

Bu 880
Yazarın Diğer Yazıları


YAZARLAR

Ger?? Duymayan Kalmas? Kalemiyet.Com