Anasayfam Yap    -
Reklam     -
Kunye     -
Son Mansetler    -
Iletisim                                 
Facebook    -
TALİBAN AFGANİSTAN'DA ABD'YE PES ETTİRDİ
İZMİR'İN DAĞLARINDA ÇİÇEKLER AÇTI SU KALMADI
İSRAİL'İN PKK'YA DESTEĞİ DEVAM EDİYOR
AŞIRI DEMİRELCİ KUTLULAR VEFAT ETTİ
Karakter boyutu :13 Punto15 Punto17 Punto19 Punto

RUSLAR TOGAN'IN ANITINDAN RAHATSIZ OLDU

RUSLAR TOGAN'IN ANITINDAN RAHATSIZ OLDU
2021-01-29 07:50:00


Başkurdistan Cumhuriyeti kenti İşembay doğumlu ünlü Türkolog Ord. Prof. Dr. Zeki Velidi Togan'ın St. Petersburg Devlet Üniversitesi bahçesindeki anıtı, 'Nazilerle işbirliği yaptığı' iddiasıyla kaldırıldı.




Rusya'nın St. Petersburg şehrindeki devlet üniversitesinin bahçesinde yer alan ünlü Türk tarihçisi Ord. Prof. Dr. Zeki Velidi Togan anıtı, Rusya Ceza Kanunu'ndaki aşırılıkla mücadele yasasını ihlal ettiği gerekçesiyle savcılığın başvurusunun ardından mahkeme kararıyla kaldırıldı.



SAVCILIK, TÜRK TARİHÇİNİN BÜSTÜNÜ İSTEMEDİ



Bölge savcılığı tarafından 20 Ocak 2021 Çarşamba günü St. Petersburg Üniversitesi'ne bir bildiri gönderildi. Üniversiteden yapılan açıklamaya göre, savcılık Ord. Prof. Dr. Zeki Velidi Togan'ın 2008'de ön bahçeye dikilen anıtın kaldırılması talebinde bulundu.




Savcılığın bildirisinde, üniversite bahçesindeki Togan'ın anıtının 'aşırılıkla mücadele yasasını ihlal ettiği' savunulurken, ünlü Türkologun 'Nazi lideri Adolf Hitler'in destekçisi' olduğu ileri sürüldü. Anıtın bugün bahçeden kaldırıldığı öğrenildi.



es0lig6xeae8eic-horz.jpg



ZEKİ VELİDİ TOGAN KİMDİR?



10 Aralık 1890 tarihinde Başkurdistan Cumhuriyeti'nin İşembay kentine bağlı Küzen köyünde dünyaya geldi.



Tarihçi Zeki Velidi Togan, Başkurt devrimi ve bağımsızlık hareketinin önderi olarak bilinir. Asıl adı 'Ahmet Zeki'dir. Rusya'dayken 'Validov' soyadını kullandı, Türkiye'ye geldikten sonra 'Togan' soyadını aldı. 'Togan' sözcüğü, Başkurtçada 'doğan' sözcüğüne karşılık geliyor.




ZEKİ VELİDİ TOGAN'IN HAYAT HİKAYESİ



İlk medrese eğitimi sırasında Rusça dersleri aldı. Öğretmen olan annesinden Farsça da öğrendi. 1902 yılında orta tahsil için Ütek'te bulunan dayısı Habib Neccar'ın medresesine gitti. Buradaki öğrenimi sırasında Arapça dersleri aldı.



1908'de köyünden kaçarak Tataristan'ın başkenti Kazan'a gelip burada özel dersler aldı. Katanov ve Aşmarin gibi bilginlerle tanıştı. 1909 yılında mezun olduğu Kasımiye Medresesi'nde 'Türk tarihi ve Arap edebiyatı tarihi muallimi' oldu. 4 yıl süren bu öğretmenliği sırasında 1911 sonlarında yayınladığı 'Türk ve Tatar Tarihi' adlı kitabı sayesinde meşhur olmaya başladı. Bu eserin yankıları sayesinde Kazan Üniversitesi Arkeoloji ve Tarih Cemiyeti'ne üye seçildi.




zeki-velidi-1280x720.jpg



AKADEMİK ÇALIŞMALARI



1913 yılında Özbekistan'ın Fergana kentine, 1914 yılında Buhara şehrine araştırmalar yapmak için gönderildi. Fergana'da Yusuf Has Hacip'in 11. yüzyıla ait Kutadgu Bilig adlı eserinin bir el yazması nüshasını buldu. Bu seyahat neticelerine ait hazırladığı raporlar başta Petersburg Arkeoloji Cemiyeti olmak üzere Kazan ve Taşkent Arkeoloji cemiyetleri mecmualarında yayınlandı.



Bu arada Prof. Katanov'un şimdi İstanbul Üniversitesi Türkiyat Enstitüsü'nün esas nüvesini teşkil edecek kitaplarının Türkiye'ye gönderilmesine vesile oldu.




SİYASİ HAYATI



Rus Millet Meclisi Duma'da Ufa Müslümanlarının temsilcisi olarak bulunmak üzere St. Petersburg'a gitti. Böylece bilimsel çalışmalarına siyasi çalışmalarını da eklemiş oldu. Bu sırada Bolşevik İhtilâli patlak verince o da Türklerin durumunun düzelmesi için mücadeleye katıldı.



Bolşevik İhtilâli'nden 22 gün sonra 29 Kasım 1917 tarihinde Başkurdistan ilinin özerkliği ilan edildi. Orenburg'u 18 Şubat 1918 tarihinde işgal eden Bolşevikler onu tutukladılarsa da 7 Haziran 1918 tarihinde hapisten kaçtı. Zeki Velidi Togan, Başkurt hükümeti kurulduğunda harbiye nazırı (milli savunma bakanı) oldu.



Rusya Devlet Başkanı Lenin, Stalin ve Troçki ile defalarca görüştü fakat olumlu sonuç alamayınca Türkistan'a çekilip orada mücadeleye devam etme kararını verdi.



2054c42e23eca31c951f871d80be63c0-001.jpg



BASMACI HAREKETİ



Türkistan Milli Özerk Hükümeti'nin bastırılmasından sonraki Basmacı Hareketi'nin içinde bulundu. 1920-1923 yılları arasında Türkistan'da amansız bir mücadeleye giriştiyse de başarılı olamadı.



Türkistan'daki mücadele Rusların büyük askeri hamleleriyle sona ermek üzereyken 21 Şubat 1923'te İran'a geçti. Meşhed'deki kitaplıkta o zamana kadar metni bilinmeyen İbn Fadlân'ın eserini buldu.



Zeki Velidi Togan, Türkistan Milli Birliği'nin kurucusu ve ilk başkanıdır.



TÜRKİYE'YE GELİŞİ



Paris, Londra ve Berlin'deki birçok Orta Asya tarihçisi onunla çalışmak istemesine rağmen, devrin Türkiye Milli Eğitim Bakanı Hamdullah Suphi, Fuad Köprülü, Rıza Nur, Yusuf Akçura'dan davet aldı. 20 Mayıs 1925 tarihinde Türkiye'ye geldi ve Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı oldu.



20 Mayıs 1925 tarihinde geldiği Türkiye'de, Maarif Vekâleti Telif ve Tercüme Encümeni'ne tayin edildi. O zamanki Ankara'nın kitap açısından yetersiz olması yüzünden kendi isteği ile İstanbul Darülfünunu Türk Tarihi Müderris Muavinliği'ne tayin edildi.



İstanbul ve Anadolu kütüphanelerinde hummalı çalışmalarına başladı fakat 1932 yılında I. Türk Tarih Kongresi'nde tıp doktoru Reşit Galip'in sunduğu Orta Asya'da iç deniz olduğu ve bunun sonradan kuruduğu konusu hakkındaki tebliğini eleştirince, Togan aleyhine bir kamuoyu oluştu. Kendisine takınılan bu kötü tutum üzerine ülkeyi terk etmeye karar verdi.



adsiz-1-001.jpg



AVRUPA YILLARI



8 Temmuz 1932 tarihinde istifa ederek Viyana'ya gitti ve çalışmalarını burada sürdürdü. 1935 senesinde doktora çalışmalarını tamamlayarak Bonn Üniversitesi'nde ders verdi. 1938'de de Göttingen Üniversitesi'nde dersler verdi.



TÜRKİYE'YE GERİ DÖNÜŞÜ



1939 yılında milli eğitim bakanının daveti üzerine tekrar Türkiye'ye geldi, İstanbul Üniversitesi'nde Umumi Türk Tarihi Kürsüsü'nü kurdu.



2. Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru 1944 yılında, Türkiye'de Sovyet Birliği aleyhine faaliyetler ve Turancılık suçundan tutuklanıp yargılandı. Bu Irkçılık-Turancılık Davası sonucunda 10 yıl hapse mahkum edildiyse de askeri mahkeme kararı bozdu ve Zeki Velidi Togan beraat etti.



1948 yılında yeniden döndüğü üniversitedeki görevine, vefat edene kadar devam etti. 1951 yılında İstanbul'da toplanan 21. Müsteşrikler Kongresi'ne başkanlık etti. Bu onun bilimsel alandaki şöhretini daha da artırdı. 1953 yılında İstanbul Üniversitesi'nde İslam Tetkikleri Enstitüsü'nü organize etti. 1967 yılında kendisine Manchester Üniversitesi tarafından onur doktorası verildi.



resized-0eb46-0b6464f0zekiveliditogan-997832-001.jpg



ZEKİ VELİDİ TOGAN'IN ÖLÜMÜ



Zeki Velidi Togan, 26 Temmuz 1970'te İstanbul'da hayatını kaybetti.



Oğlu 'Subidey Togan', Bilkent Üniversitesi ve Orta Doğu Teknik Üniversitesi İktisat Bölüm Başkanlığı yapmış iktisat profesörü, kızı 'İsenbike Togan' Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nde tarih profesörü, torunu 'Emre Togan' Harvard Üniversitesi'nde akademisyendir.



ZEKİ VELİDİ TOGAN'IN ESERLERİ



1929 - Bugünkü Türkistan ve Yakın Mazisi, El-Matbaatü'l-Arabiyye ve El-Matbaatü'l-İtimad, Kahire

1939 - Türkistan Tarihi

1946 - Buruni'nin Dünya Hakkında Tasavvuru

1946 - Umumî Türk Tarihine Giriş, İsmail Akgün Matbaası, İstanbul

1951 - Horezm Kültürü Vesikaları Kısım 1, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, İstanbul

1968 - Tuyuhunlar ve Başkurtlar, İstanbul

1972 - Oğuz Destanı Reşideddin Oğuznâmesi, Tercüme ve Tahlili, Kayı Yayınları, İstanbul

2020 - Tarihte Usul, İş Bankası Kültür Yayınları



800px-zeki-velidi.jpg

Zeki Velidi Togan'ın İstanbul'daki anıtı



BAŞKURDİSTAN HAKKINDA BİLGİLER



Başkurdistan, Rusya sınırları içinde yer alan özerk bir cumhuriyettir. İç işlerinde bağımsız, dış işlerinde Rusya'ya bağlıdır. İdil Nehri ile Ural Dağları arasında yer alır. Başkenti Ufa şehridir. 2010 nüfus sayımı itibarıyla 4 milyon 72 bin 292 nüfusa sahip Başkurdistan, Rusya'nın en kalabalık özerk cumhuriyetidir.



Rusya'daki ilk etnik özerklik olarak Başkurdistan, 28 Kasım 1917 tarihinde kuruldu. 20 Mart 1919'da Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'ndeki ilk özerk sovyet sosyalist cumhuriyeti olan Başkurdistan, özerk sovyet sosyalist cumhuriyetine dönüştürüldü.



Başkurdistan Anayasası ve Rusya Federasyonu Anayasası uyarınca, Başkurdistan bir devlettir, ancak egemenliği yoktur. 11 Ekim 1990'da Başkurdistan Devlet Egemenlik Bildirgesi'ni kabul etti fakat daha sonra bu kabul geri alındı. 11 Ekim günü Başkurdistan'ın 'Cumhuriyet Bayramı'dır.



Başkurdistan, Türkî cumhuriyetlerden biridir ve Başkurt halkı Türk boyundan gelir.



BAŞKURDİSTAN NEREDE?



Ülke, Asya ile Avrupa'nın birleştiği bölgede yer alır. Başkurtistan Cumhuriyeti, Güney Urallar'dan batıya doğru, Ağızel ve Kama nehirlerine kadar uzanır. Federasyon içinde Sverdlovsk Oblastı ve Perm Krayı (kuzey); Udmurtya Cumhuriyeti (kuzeybatı); Tataristan Cumhuriyeti (batı); Orenburg Oblastı (güney/güneybatı), Çelyabinsk Oblastı (doğu) ile komşudur. Güney yönünde Kazakistan ile Başkurdistan arasında Orenburg Oblastı yer almaktadır. Ülkenin yüzölçümü 143,6 bin km2'dir.



BAŞKURDİSTAN'IN HARİTADAKİ YERİ



2021-01-28-200937.jpg



GOOGLE HARİTALAR'DA GÖRÜNTÜLEMEK İÇİN TIKLAYIN



KAÇ TÜRKÎ CUMHURİYET VAR?



Dünya üzerinde şu an 7 bağımsız Türkî cumhuriyet bulunuyor. O ülkelerin listesi şöyle:



* Türkiye

* Azerbaycan

* Kazakistan

* Kırgızistan

* Özbekistan

* Türkmenistan

* Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti



Bunun dışında bağımsız olmayan özerk Türkî cumhuriyetler bulunuyor. Bunların çoğu Rusya sınırları içerisinde. Özerk Türkî cumhuriyetlerinde Türk halklarının çeşitli grupları hayat sürüyor.



Bugün bağımsız olan 5 Türk devleti daha önce Sovyetler Birliği sınırları içinde özerk ülke olarak yer alıyordu. 1991 yılında birliğin dağılmasının ardından bağımsızlığını kazanan bu ülkelere, futbol organizasyonları için Avrupa'da UEFA'nın turnuvalarında ve Asya'da AFC'nin turnuvalarında yer alma tercihi sunuldu. Buna göre 3 ülke Asya tarafını seçerken, 2 ülke ise Avrupa organizasyonlarını tercih etti.



* Azerbaycan / UEFA

* Kazakistan / UEFA

* Kırgızistan / AFC

* Özbekistan / AFC

* Türkmenistan / AFC





TÜRK HALKLARININ YAŞADIĞI ÖZERK BÖLGELER



Sincan Uygur Özerk Bölgesi: Doğu Türkistan'ın gayriresmî bayrağı Gökbayrak'tır. Çin'e bağlı özerk cumhuriyettir. Nüfusun yüzde 61.14'ünü Uygurlar, Salarlar ve Yugurlar gibi Türk halkları oluşturur. Bölgedeki Türkler arasında İslam dini yaygındır.



Gagavuzya: Moldova'ya bağlı bir özerk cumhuriyettir. Nüfusun yüzde 82,1'ini Gagavuz Türkler'i oluşturur. Gagavuzlar arasında Hristiyanlık dini yaygındır.



Karakalpakistan: Özbekistan'a bağlı bir özerk cumhuriyettir. Karakalpaklar'ın nüfusa oranı yüzde 32'dir. Bunun dışında bölgenin yüzde 32'sini Özbekler, yüzde 25'ini de Kazaklar oluşturur.



* Nahçıvan: Azerbaycan'a bağlı özerk cumhuriyettir. Türkiye ile sınırı vardır. Nüfusun yüzde 99'unu Azerbaycan Türkleri oluşturur.



BAĞIMSIZ OLMAYAN ÖZERK TÜRKÎ CUMHURİYETLER



Tataristan: Nüfusun yüzde 56,3'ünü Türk halkları oluşturmaktadır. Tatarlar'ın oranı yüzde 53,2, Çuvaşlar'ın oranı ise yüzde 3,1'dir. Tatarlar arasında İslam, Çuvaşlar arasında Hristiyanlık dini yaygındır.



Başkurdistan: Nüfusun yüzde 57,6'sını Türk halkları oluşturur. Başkurtlar'ın oranı yüzde 29.5, Tatarlar'ın oranı yüzde 25,4, Çuvaşlar'ın oranı ise yüzde 2,7'dir. Başkurtlar ve Tatarlar arasında İslam, Çuvaşlar arasında Hristiyanlık dini yaygındır.



Çuvaşistan: Nüfusun yüzde 67,7'sini Çuvaş Türkleri, yüzde 2,8'ini ise Tatar Türkler'i oluşturmaktadır. Çuvaşlar arasında Hristiyanlık, Tatarlar arasında İslam dini yaygındır.



Tuva: Nüfusun yüzde 82'sini bir Türk halkı olan Tuvalar oluşturur. Tuvalar arasında Budizm ve Tengricilik dini yaygındır.



Yakutistan: Nüfusun yüzde 51'ini Türk halkları oluşturur. Yakutlar'ın oranı yüzde 49,9, Dolganlar'ın oranı 0,2, Tatarlar'ın orası ise 0.7'dir. Bölgedeki Türkler arasında Hristiyanlık ve Tengricilik dini yaygındır.





Altay: Nüfusun 40,7'ini Türk halkları oluşturur, Altaylar'ın oranı yüzde 34,5, Kazaklar'ın oranı ise yüzde 6,2'idir. Bölgedeki Türkler arasında Şamanizm'in yanı sıra Tengricilik, Burhancılık ve Hristiyanlık da yaygındır.



Balkar: Asıl adı Kabardey-Balkarya olup çok uluslu bir yapıya sahiptir. Nüfusun çoğunu Cumhuriyete adını veren bir Çerkes Grubu olan Kabardeyler ve bir Türk halkı olan Balkarlar oluşturmaktadır. Balkarlar'ın nüfusa oranı ise yüzde 11.5'dir. Bölgede İslam dini yaygındır.



Dağıstan: Halkın yaklaşık yüzde 25'ini Türk halkları olan Kumuklar, Azeriler ve Nogaylar teşkil eder. Kafkasya Avarları'nın kökeni tartışmalıdır. Dağıstan'da Kumukların kullandıkları gayriresmî bayrak. Bölgede çeşitli Türk halkları ve Kafkasya halkları yaşamaktadır. Bu halkların arasında İslam dini yaygın olup, nüfusun yüzde 90'ı Müslümanlar'dan oluşmaktadır.



Hakasya: Hakaslar nüfusun yüzde 12'sini oluşturmaktadır. Hakas Türkler'i arasında Hristiyanlık yaygındır.



Karaçay: Asıl adı Karaçay-Çerkesya olup çok uluslu bir yapıya sahiptir. Nüfusun çoğunu ülkeye adını Çerkesler ve bir Türk halkı olan Karaçaylar oluşturmaktadır. Türk halklarının nüfusa oranı yüzde 44,3 olup bunun yüzde 41'i Karaçay, yüzde 3,3'ü ise Nogay'dır. Bölgede İslam dini yaygındır.



DÜNYADA KAÇ TÜRK VAR?



Türk halkları, Avrasya'da geniş bir coğrafyada dağınık olarak yaşayan ve Altay dilleri ailesinin bir alt kolunu oluşturan Türk dillerinin çeşitli konuşan etnik Türk gruplarıdır. Dünyada 200-250 milyon arasında Türk bulunduğu ve bu nüfusun yaklaşık üçte birinin Türkiye'de yaşadığı düşünülmektedir.



Bu haber toplam 66 defa okundu


YAZARLAR

Ger?? Duymayan Kalmas? Kalemiyet.Com